Cánh cửa 'mở toang' cho ôtô điện tại Việt Nam

Tương tự nhiều nước láng giềng trong khu vực Đông Nam Á, Việt Nam đang thúc đẩy doanh số ôtô điện chạy pin (BEV) bằng các chính sách ưu đãi liên quan đến thuế, phí. Với các dòng hybrid, ưu đãi cũng gia tăng trong những năm gần đây nhưng không bằng BEV.

BEV rộng cửa chiếm lĩnh thị trường

Ngày 8/6, Nghị định 202 được Chính phủ ban hành, quy định xe BEV áp dụng mức lệ phí trước bạ 0% đến hết năm 2030. Nghị định này có hiệu lực từ 1/3/2027 và thay thế các nghị định hiện hành về lệ phí trước bạ (LPTB).

Nếu xét về loại xe, BEV đang là dòng sản phẩm được Chính phủ ưu đãi nhiều nhất tại Việt Nam. Ngoài chính sách miễn hoàn toàn LPTB, loại xe này còn có thuế Tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) thấp hơn nhiều so với các loại xe khác như hybrid (HEV/PHEV) hay động cơ đốt trong (ICE).

Dưới đây là bảng so sánh mức thuế, phí của các dòng xe tại Việt Nam:

Theo bảng trên, xe con chạy điện đang áp dụng mức thuế TTĐB 3% từ nay đến 2030. Trong khi mức thuế TTĐB của xe HEV/PHEV hay ICE gấp 8-50 lần xe BEV.

Thuế TTĐB là một trong những thành tố quan trọng tạo nên giá xe. Về lý thuyết, thuế TTĐB càng thấp, đơn vị phân phối càng có cơ sở để tạo ra mức giá cạnh tranh cho sản phẩm.

Trong khi với ưu đãi LPTB, dù không ảnh hưởng đến giá xe, người dùng cũng được kích thích bởi chi phí lăn bánh có thể giảm hàng chục đến trăm triệu đồng tùy dòng xe và địa phương đăng ký ra biển số. Ví dụ mẫu BEV bán chạy nhất thị Việt hiện nay - VinFast Limo Green (749 triệu đồng), khách sở hữu xe ở Hà Nội, TP HCM (LPTB 12%) có thể bớt một khoản chi phí gần 90 triệu đồng nhờ miễn LPTB.

Giá Limo Green, mẫu MPV cỡ trung nhỉnh hơn Toyota Veloz, một mẫu MPV cỡ nhỏ (bản cao cấp nhất) khoảng 89 triệu đồng. Nhưng nhờ LPTB bằng 0, mức chênh lệch chi phí lăn bánh của mẫu xe VinFast so với mẫu xe thuần xăng như Veloz giảm xuống khoảng 23 triệu đồng (765 triệu so với 742 triệu), xét tại Hà Nội, TP HCM.

Với xe bán tải chạy điện, ưu đãi về thuế TTĐB và LPTB hấp dẫn hơn với loại chạy xăng. Ví dụ thuế TTĐB trong 2026 là 2% đối với bán tải thuần điện, còn loại chạy động cơ đốt trong gấp ít nhất 7 lần khi ở mức 15-25% tùy dung tích động cơ. Tuy vậy, xe bán tải chạy điện tại Việt Nam chưa có sản phẩm nào bán ra thị trường. Chính sách ưu đãi cho dòng xe này chủ yếu dành cho giai đoạn tới, khi thị trường xe điện mở rộng và đa dạng lựa chọn hơn.

Động lực tăng trưởng của thị trường

Trong khoảng hai năm trở lại đây, BEV đóng góp lớn vào mức tăng trưởng của toàn ngành xe trong nước. Ví dụ 2025, doanh số thị trường ôtô trong nước đạt 604.134 xe, tăng trưởng 22% so với 2024, riêng mảng xe điện bán 175.121 xe, tăng 101%.

Số liệu xe BEV tại Việt Nam 2025 hầu hết là từ VinFast và một phần không đáng kể của Ford với dòng Mustang Mach-E nhập khẩu Mexico. Nhiều hãng khác bán xe BEV như BYD, Geely, Hyundai, MG, BMW, Mercedes, Audi... nhưng đều không công bố số liệu bán hàng.

Năm 2024, thị phần xe BEV tại Việt Nam chiếm khoảng 18% toàn ngành. Con số tăng lên 24% trong 2026. Thương hiệu ôtô bán chạy nhất thị trường 2025 là VinFast, hãng chỉ bán xe BEV. Trong nhóm 10 mẫu xe ăn khách nhất, 4 vị trí dẫn đầu cũng là xe BEV.

Doanh số hơn 175.000 xe BEV của thị trường Việt là cao nhất Đông Nam Á tính trong 2025. Thị trường tiêu thụ ôtô thuần điện nhiều thứ hai khu vực là Thái Lan với 120.301 xe bán ra, chiếm 19,37% toàn ngành, theo Liên đoàn công nghiệp Thái Lan (FTI). So với 2024, tăng trưởng doanh số xe BEV của xứ chùa vàng khoảng 80%.

Nếu xét về tốc độ tăng trưởng doanh số xe BEV giai đoạn 2024-2025, Việt Nam xếp thứ ba khu vực sau Indonesia (tăng 141%) và Malaysia (tăng 109%), theo GAIKINDO và Paultan. Còn về xe điện hóa, tức bao gồm cả HEV/PHEV, trong nhóm 4 thị trường ôtô lớn nhất khu vực, Việt Nam hiện dẫn đầu với mức tăng trưởng 96%. Năm 2025, người Việt mua khoảng 189.887 xe hybrid, thuần điện.

Cuộc đua mảng xe BEV tại Việt Nam hiện do VinFast cầm trịch. Thương hiệu do tỷ phú Phạm Nhật Vượng sáng lập sở hữu mạng lưới trạm sạc quy mô lớn nhất, dải sản phẩm phong phú nhất. Doanh số của hãng này thống trị thị trường hai năm liên tiếp gần nhất. Riêng 2025, VinFast bán 175.099 xe, chiếm khoảng 30% thị phần toàn ngành.

Các chuyên gia dự đoán mảng xe BEV tại Việt Nam 2026 tiếp tục sôi động nhờ nhiều lựa chọn mới xuất hiện. Ở mảng xe phổ thông, các hãng như VinFast, Jaecoo, BYD, Geely, Lynk & Co, Wuling, Volkswagen xác nhận sẽ có các sản phẩm thuần điện lần đầu mở bán tại thị trường trong nước. Với mảng xe sang, các dòng thuần điện mới của Audi, Lexus, Porsche, Mercedes cũng sẽ đổ bộ thị trường từ quý III tới.

Thành Nhạn

Nguồn: VnExpress.net