Ôtô điện Trung Quốc ngày càng 'béo phì'

Trọng lượng ôtô ở Trung Quốc đang trở nên nặng hơn đáng kể, với trọng lượng không tải trung bình của xe mới tăng từ 1.312 kg năm 2012 lên 1.704 kg năm 2024, tức tăng 392 kg trong 12 năm. Trong đó, mức tăng được ghi nhận năm 2020-2024 vượt quá mức tăng tích lũy trong 8 năm trước đó.

Pin xe điện đóng vai trò chính

Giới chuyên gia nhận định làn sóng chuyển đổi sang xe điện diễn ra thần tốc tại Trung Quốc là nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng này.

Hiện tại, cả hai dòng pin phổ biến là pin lithium sắt photphat (LFP) và pin NMC ternary đều đã chạm trần giới hạn về mật độ năng lượng. Để kéo dài quãng đường di chuyển của xe, các nhà sản xuất buộc phải lắp đặt những bộ pin có kích thước lớn hơn, khiến trọng lượng xe tăng lên đáng kể.

Các dòng xe năng lượng mới (NEV) phổ biến dành cho gia đình thường sở hữu bộ pin nặng 500-650 kg. Riêng các phiên bản chạy đường dài, con số này có thể lên tới 700-800 kg. Trọng lượng tổng thể của xe còn bị kéo tăng đáng kể do hệ thống môtơ điện, bộ điều khiển công suất và cấu trúc khung gầm gia cố để bảo vệ pin.

Bên cạnh đó, thị hiếu của người tiêu dùng cũng đang dịch chuyển sang các dòng xe cỡ lớn. Sự lên ngôi của các mẫu SUV cỡ lớn, MPV hạng sang và những dòng đầu bảng đã thúc đẩy các hãng sản xuất không ngừng mở rộng kích thước xe, đồng thời tích hợp thêm hàng loạt trang bị tiện nghi.

Xe điện hạng sang phản ánh rõ nét xu hướng

Hàng loạt mẫu xe mới ra mắt gần đây là minh chứng cho thấy trọng lượng xe đang tăng phi mã trong phân khúc cao cấp tại Trung Quốc.

Ví dụ Maextro V800 - mẫu MPV hạng sang đầu bảng vừa được Huawei và JAC ra mắt. Xe sở hữu chiều dài lên tới 5,5 m, trọng lượng không tải khoảng 3,2 tấn và trọng lượng toàn tải đạt mức 3,8 tấn.

Số liệu từ China EV DataTracker cho thấy các dòng xe kích thước lớn vẫn duy trì sức hút mạnh mẽ trong phân khúc cao cấp tại Trung Quốc.

Thương hiệu Maextro đã bàn giao 1.147 xe (mẫu S800) trong tháng 4, tăng 46,5% so với tháng trước. Trước đó hãng cũng ghi nhận doanh số 783 chiếc vào tháng 3 và 922 chiếc vào tháng 2. Đỉnh điểm vào tháng 12/2025, Maextro từng đạt kỷ lục bàn giao 4.223 xe trong một tháng. Con số này chứng tỏ nhu cầu đối với các dòng xe đầu bảng cỡ lớn vẫn rất cao, bất chấp việc trọng lượng không tải của chúng đã vượt ngưỡng 3 tấn.

Để giải quyết bài toán này, các hãng đang tập trung cải tiến công nghệ pin. Trong tháng 4, CATL trình làng thế hệ pin Qilin thứ ba cùng dòng pin thể cô đặc có mật độ năng lượng lên tới 350 Wh/kg.

Việc nâng cao mật độ năng lượng sẽ giúp các nhà sản xuất đảm bảo được quãng đường di chuyển của xe nhưng với khối lượng pin nhẹ hơn, từ đó giảm bớt áp lực lên trọng lượng tổng thể của toàn xe.

Bài toán hiệu suất và áp lực hạ tầng từ trọng lượng xe

Giới chuyên gia nhận định, trọng lượng xe là một yếu tố đánh đổi chứ không hoàn toàn mang ý nghĩa tiêu cực. Việc sở hữu bộ pin lớn hơn, kết cấu khung gầm chắc chắn hơn, hệ thống an toàn tiên tiến cùng phần cứng hỗ trợ lái thông minh giúp xe cải thiện đáng kể về tầm hoạt động, độ êm ái và khả năng bảo vệ người ngồi trong cabin.

Dù vậy, xe càng nặng đồng nghĩa với việc tiêu hao nhiều năng lượng hơn, đẩy nhanh tốc độ mài mòn lốp lẫn hệ thống phanh, đồng thời ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng vận hành linh hoạt. Theo ước tính từ ngành xe được Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) dẫn lại, nếu giảm được 100 kg trọng lượng, lượng điện năng tiêu thụ của xe có thể hạ khoảng 7,5% trên mỗi 100 km.

Bên cạnh đó, xu hướng tăng kích thước xe còn làm dấy lên những lo ngại khác như gia tăng nhu cầu về nguyên liệu sản xuất pin, lượng khí thải trong quá trình chế tạo lớn hơn và gây áp lực phá hủy bề mặt đường sá nhanh hơn.

Cơ quan quản lý siết quy định, ép xe điện "giảm cân"

Trước thực trạng này, các cơ quan quản lý Trung Quốc đã bắt đầu can thiệp bằng cách ban hành các tiêu chuẩn mới tập trung vào hiệu suất năng lượng.

Cụ thể, tiêu chuẩn quốc gia "Giới hạn tiêu thụ năng lượng đối với xe điện - Phần 1: Xe con" đã chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1 năm nay, áp đặt các yêu cầu khắt khe hơn về mức tiêu hao điện năng.

Bên cạnh đó, quy định ưu đãi thuế áp dụng cho năm 2026 cũng nêu rõ: những mẫu xe thuần điện có trọng lượng trên 2.710 kg phải đạt mức tiêu thụ điện năng dưới 19,1 kWh/100 km (theo chuẩn CLTC) mới đủ điều kiện được giảm thuế.

Trước áp lực từ chính sách, các hãng xe đang đẩy mạnh đầu tư vào vật liệu trọng lượng nhẹ, pin bán rắn cùng các công nghệ hóa học giúp tăng mật độ năng lượng của pin. Đây là nỗ lực của toàn ngành nhằm tìm kiếm trạng thái cân bằng giữa kích thước, tầm hoạt động, độ an toàn và hiệu suất của xe. Giới chuyên gia nhận định, khi công nghệ pin ngày càng tiến bộ, việc giảm trọng lượng xe sẽ trở thành mục tiêu quan trọng không kém gì việc kéo dài quãng đường di chuyển trong giai đoạn phát triển tiếp theo của ngành xe điện Trung Quốc.

Mỹ Anh

Nguồn: VnExpress.net