Những quốc gia lên kế hoạch cấm trẻ em dùng mạng xã hội

Canada

Canada là quốc gia mới nhất đang đề xuất cấm trẻ em dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội, nhưng có một số ngoại lệ cho các nền tảng đáp ứng tiêu chuẩn an toàn. Dự luật cũng kiểm soát mức độ an toàn của chatbot AI cho người trẻ thông qua một cơ quan quản lý kỹ thuật số chuyên thiết lập tiêu chuẩn.

Nếu không tuân thủ, các công ty đang vận hành mạng xã hội tại Camada có thể đối mặt với mức phạt 3% doanh thu toàn cầu hoặc 7,2 triệu USD, tùy theo mức nào cao hơn. "Luật sẽ tạo ra môi trường an toàn hơn cho thanh thiếu niên, giúp họ kết nối trực tiếp, xây dựng tình bạn, tập trung học tập và học hỏi các kỹ năng thực tế để có thể phát triển toàn diện", Marc Miller, Bộ trưởng Bản sắc và Văn hóa Canada, phát biểu ngày 10/6 khi thông báo dự luật.

Dự luật có thể mất một năm để Quốc hội thông qua và 18 tháng để thành lập cơ quan quản lý kỹ thuật số. Google khẳng định sẽ cam kết hợp tác với chính phủ, trong khi Meta, X, Snapchat chưa bình luận.

Australia

Australia là một trong những quốc gia đầu tiên trên thế giới áp dụng lệnh cấm trẻ em sử dụng mạng xã hội ở quy mô toàn quốc. Theo đạo luật được Quốc hội nước này thông qua cuối 2024 và có hiệu lực từ 10/12/2025, người dưới 16 tuổi không được phép tạo hoặc duy trì tài khoản trên các nền tảng như TikTok, Instagram, Facebook, Snapchat hay X. Thay vì xử phạt người dùng hoặc phụ huynh, luật đặt trách nhiệm lên các công ty công nghệ, yêu cầu họ triển khai biện pháp xác minh độ tuổi hiệu quả, nếu vi phạm có thể đối mặt khoản phạt lên tới hàng chục triệu USD.

Các nền tảng có 12 tháng để thực hiện thay đổi cần thiết trước khi tuân thủ từ 10/12/2025. Tuy nhiên, trong suốt thời gian đó, nhiều công ty cố gắng vận động hoãn thông qua dự luật. Meta đánh giá luật "vội vã và khó thực thi", Snapchat cảnh báo "hậu quả không lường trước" còn Reddit thậm chí khởi kiện với lý do lệnh cấm "không hợp lệ".

Theo Reuters, một tháng sau khi luật được ban hành, các công ty mạng xã hội đã đồng loạt vô hiệu hóa tài khoản của gần 5 triệu thanh thiếu niên tại Australia.

Indonesia

Indonesia hồi tháng 3 tuyên bố cấm trẻ dưới 16 tuổi truy cập mạng xã hội do lo ngại nguy cơ như nội dung khiêu dâm, lừa đảo trực tuyến, chứng nghiện Internet. Theo Bộ trưởng Truyền thông Indonesia Meutya Hafid, các tài khoản của trẻ em dưới 16 tuổi trên những nền tảng có rủi ro cao sẽ bị vô hiệu hóa, trước tiên là YouTube, TikTok, Facebook, Instagram, Threads, X, Bigo Live và Roblox.

Trước khi lệnh cấm được đưa ra, bà Hafid cho biết việc lạm dụng nền tảng kỹ thuật số có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần và khả năng phát triển của trẻ. Bà khẳng định đối tượng mà quy định nhắm tới là các công ty công nghệ, không phải trẻ em hay phụ huynh. Những nền tảng không hoàn thành nghĩa vụ sẽ phải đối mặt những biện pháp trừng phạt.

Với biện pháp mới nhất, Indonesia trở thành quốc gia đầu tiên tại Đông Nam Á cấm trẻ dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội.

Na Uy

Na Uy từng là một trong những quốc gia đầu tiên đề xuất lệnh cấm mạng xã hội với trẻ dưới 16 tuổi, trước cả Australia. Tuy nhiên, đến tháng 4, chính phủ nước này mới công bố kế hoạch trình Quốc hội.

Nếu được thông qua, các công ty công nghệ sẽ phải triển khai cơ chế xác minh độ tuổi nhằm ngăn trẻ em tạo tài khoản. Chính phủ Na Uy cho rằng trẻ em ngày càng đối mặt với nguy cơ bị bắt nạt trực tuyến, tiếp xúc nội dung độc hại và chịu áp lực tâm lý từ thuật toán mạng xã hội. Dù chưa chính thức trở thành luật, đề xuất được xem là biện pháp mạnh tay nhất tại châu Âu hiện nay.

Thổ Nhĩ Kỳ

Vào tháng 4, Thổ Nhĩ Kỳ đề xuất cấm trẻ dưới 15 tuổi lập tài khoản trên mạng xã hội và các nền tảng kỹ thuật số phải thiết lập hệ thống xác minh độ tuổi.

Chính phủ nước này cho rằng mạng xã hội đang làm gia tăng nguy cơ đối với trẻ vị thành niên, gồm bắt nạt trực tuyến, tiếp xúc nội dung không phù hợp và vấn đề sức khỏe tâm thần. Bộ Giao thông và Hạ tầng Thổ Nhĩ Kỳ cho biết mô hình của Australia là một trong những kinh nghiệm được tham khảo khi xây dựng chính sách.

Luật dự kiến chính thức được Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan ký thông qua trong tháng này trước khi có hiệu lực.

Malaysia

Malaysia thúc đẩy một số biện pháp nhằm bảo vệ trẻ em trên môi trường số, như có kế hoạch hạn chế hoặc cấm người dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội trong năm nay. Cuối năm ngoái, chính phủ nước này cho biết đang xây dựng khung pháp lý yêu cầu nền tảng số tăng cường xác minh độ tuổi và chịu trách nhiệm lớn hơn trong việc bảo vệ người dùng vị thành niên do lo ngại tình trạng trẻ em tiếp xúc với nội dung độc hại, lừa đảo trực tuyến, bắt nạt và nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe tâm lý.

Malaysia nhiều lần tuyên bố tham khảo mô hình quản lý từ Australia và một số quốc gia châu Âu, nhưng chưa áp dụng. Nếu được thông qua, Malaysia có thể trở thành quốc gia thứ hai tại Đông Nam Á giới hạn độ tuổi nghiêm ngặt đối với việc sử dụng mạng xã hội.

Áo

Vào tháng 3, chính phủ Áo cho biết sẽ cấm trẻ em dưới 14 tuổi sử dụng mạng xã hội và đang chuẩn bị dự luật nhằm hạn chế trẻ tiếp cận, trong đó thống nhất chủ trương nâng độ tuổi tối thiểu lên 15 hoặc 16, đồng thời yêu cầu nền tảng công nghệ áp dụng cơ chế xác minh độ tuổi hiệu quả hơn.

Giới chức Áo cho rằng trẻ em ngày càng đối mặt nguy cơ như bắt nạt trực tuyến, tiếp xúc với nội dung độc hại và những tác động tiêu cực đến sức khỏe tâm thần từ mạng xã hội. Dự luật hiện trong giai đoạn hoàn thiện và chưa được Quốc hội thông qua, nhưng Áo được xem là một trong những quốc gia châu Âu tích cực tham gia làn sóng siết quản lý mạng xã hội đối với trẻ vị thành niên.

Các quốc gia khác

Bên cạnh xu hướng nâng độ tuổi tối thiểu hoặc đề xuất cấm trẻ em sử dụng mạng xã hội, nhiều quốc gia lựa chọn mô hình quản lý riêng. Trung Quốc yêu cầu các nền tảng triển khai "chế độ trẻ em" với giới hạn thời gian sử dụng, nội dung và khung giờ truy cập. Trẻ dưới 15 tuổi ở Pháp phải có sự đồng ý của phụ huynh để tạo tài khoản mạng xã hội, còn Liên minh châu Âu đang thúc đẩy các biện pháp xác minh độ tuổi và bảo vệ trẻ em theo khuôn khổ Đạo luật Dịch vụ số (DSA).

Hàng loạt quốc gia như Ba Lan, Bồ Đào Nha, Slovenia, Tây Ban Nha, Italy, Đức, Mỹ, Hy Lạp... chưa có dự luật nhưng bắt đầu tính đến cơ chế kiểm soát giúp trẻ an toàn. Theo Straitstimes, việc này cho thấy nhiều chính phủ đang chuyển từ cách tiếp cận tự nguyện sang yêu cầu pháp lý, buộc các công ty công nghệ phải chịu trách nhiệm lớn hơn trong việc bảo vệ người dùng nhỏ tuổi trên môi trường trực tuyến.

Bảo Lâm tổng hợp

• Nguy cơ lộ thông tin cá nhân khi cha mẹ khoe con trên mạng
• Facebook nâng cấp tính năng giúp cha mẹ giám sát trẻ trên mạng
• Reddit kiện lệnh cấm mạng xã hội của Australia

Nguồn: VnExpress.net