Mẫu xuồng không người lái cứu mạng phi công Mỹ gần Hormuz

Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, ngày 9/6 cho biết xuồng không người lái tham gia hỗ trợ giải cứu kíp lái trực thăng AH-64 Apache rơi gần bờ biển Oman là dòng Corsair, do Lực lượng Chuyên trách số 59 thuộc Hạm đội 5 vận hành và đưa vào sử dụng tại khu vực từ cuối tháng 3.

Hai phi công đã lênh đênh trên biển khoảng 2 giờ trước khi được giải cứu. Phát ngôn viên CENTCOM Tim Hawkins nói rằng họ được chiếc Corsair chở tới vị trí khác trên biển, sau đó đưa lên trực thăng bằng tời để sơ tán về bờ. Đây là lần đầu tiên xuất hiện thông tin xuồng không người lái (USV) được quân đội Mỹ sử dụng để trực tiếp giải cứu quân nhân trên biển.

 

 

Mẫu xuồng không người lái cứu mạng hai phi công Mỹ

Hải quân Mỹ hồi tháng 12/2025 ký thỏa thuận trị giá gần 400 triệu USD với công ty Saronic để sản xuất USV Corsair. Phương tiện có chiều dài hơn 7 m, sở hữu thiết kế giống xuồng cao tốc, ra mắt năm 2024, đạt tầm hoạt động hơn 1.800 km, tốc độ tối đa khoảng 65 km/h và tải trọng 450 kg.

Corsair được nhà sản xuất gọi là phương tiện mặt nước tự hành (ASV) với mức độ tự chủ cao, trong đó con người có thể điều khiển thông qua đường truyền dữ liệu. "Corsair có khả năng thực hiện nhiệm vụ đơn độc hoặc phối hợp với nhau theo dạng bầy đàn với rất ít sự can thiệp từ con người, nhằm răn đe hoặc đối phó các mối đe dọa từ đối phương", Saronic cho hay.

Nhờ sử dụng hệ thống liên lạc dự phòng và năng lực nhận thức thụ động, Corsair có thể "tự động phát hiện, theo dõi, bám sát và ngăn chặn mục tiêu trong môi trường tranh chấp và bị chặn liên lạc".

Joseph Trevithick, biên tập viên chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, đánh giá đây là những năng lực phù hợp với nhu cầu hiện nay của quân đội Mỹ ở Trung Đông, đặc biệt là trong nhiệm vụ phong tỏa cảng biển Iran.

"Corsair sẽ mang tới phương pháp ít rủi ro để bám sát tàu thuyền tìm cách ra vào khu vực. Năng lực tự động phát hiện và theo dõi mục tiêu cũng có thể hỗ trợ quá trình tìm kiếm và giải cứu tổ bay Apache. Cần lưu ý rằng khả năng tự động phát hiện mục tiêu còn là yếu tố quan trọng để Corsair tự di chuyển an toàn cả ngày lẫn đêm", Trevithick cho hay.

Những hình ảnh được Saronic công bố cho thấy Corsair chủ yếu mang thiết bị phục vụ vai trò giám sát và trinh sát, như camera, ăng-ten và radar định vị hàng hải thương mại. Công ty từng đề cập khả năng tích hợp thiết bị khác, như bệ phóng thiết bị bay không người lái tự sát, để giúp mẫu USV này thực hiện nhiều nhiệm vụ hơn.

Theo Trevithick, hải quân Mỹ đã chứng minh được giá trị của USV nói riêng và thiết bị không người lái nói chung trong nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn, đặc biệt là trước mối đe dọa ngày càng tăng từ vũ khí phòng không.

"Hoạt động tìm kiếm cứu nạn luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro và phức tạp, nhất là khi tiến hành trong hoặc gần lãnh thổ đối phương. Chiến dịch giải cứu phi công F-15E ở Iran cho thấy những hiểm họa mà lực lượng cứu nạn phải đối mặt", chuyên gia Mỹ lưu ý.

Quan chức Mỹ giấu tên cho biết các đơn vị đặc nhiệm nước này đã phải phá hủy 6 máy bay, gồm hai vận tải cơ MC-130J và 4 trực thăng, để ngăn chúng rơi vào tay Iran trong chiến dịch cứu phi công F-15E. Một cường kích A-10 cũng bị bắn rơi khi đang yểm trợ lực lượng tìm kiếm.

"Luôn tồn tại nguy cơ mất thêm phương tiện và nhân lực trong quá trình tìm kiếm cứu nạn, bất kể nhiệm vụ này diễn ra ở đâu", Trevithick nêu quan điểm.

Theo Trevithick, sử dụng USV giải cứu phi công trực thăng Apache đã mở ra hướng đi mới cho các nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn trên biển. USV có thể bố trí sẵn tại nhiều vị trí dọc theo tuyến bay nhất định, sẵn sàng làm nhiệm vụ giải cứu khi có sự cố, điều khó thực hiện với phương tiện có người lái.

Chúng cũng có khả năng xâm nhập những khu vực mà phương tiện truyền thống không thể làm được, đồng thời không gây rủi ro về nhân mạng. "Thiết bị không người lái sẽ ngày càng tham gia nhiều hơn vào nỗ lực cứu nạn, đặc biệt là trong môi trường thù địch", Trevithick nhận xét.

Được thành lập vào năm 2021 và đồn trú tại Bahrain, Lực lượng Chuyên trách số 59 là đơn vị đầu tiên chuyên về thiết bị không người lái của hải quân Mỹ.

Lực lượng này có nhiệm vụ mở rộng sử dụng phương tiện không người lái trong hoạt động tác chiến, đồng thời thúc đẩy ứng dụng những năng lực dựa trên công nghệ AI và học máy tại Trung Đông. Lực lượng Chuyên trách số 59 đã vận hành nhiều loại USV và thiết bị bay không người lái khác nhau trong những năm qua, nhưng chưa rõ họ có bao nhiêu chiếc Corsair trong biên chế.

Phạm Giang (Theo War Zone, Reuters)

Nguồn: VnExpress.net