Cuộc đời công chúa 'tài đức vẹn toàn' của Thái Lan

Hoàng gia Thái Lan cho biết Công chúa Bajrakitiyabha, 47 tuổi, qua đời lúc 19h48 ngày 11/6 tại Bệnh viện Chulalongkorn ở Bangkok, sau hơn ba năm hôn mê vì cơn đột quỵ hồi tháng 12/2022.

Hoàng gia cho biết đội ngũ y tế đã áp dụng các biện pháp điều trị và chăm sóc tích cực nhất có thể, song tình trạng của bà tiếp tục xấu đi do biến chứng nhiễm trùng ổ bụng.

Chính phủ Thái Lan ngày 12/6 bắt đầu thảo luận các hoạt động tưởng nhớ Công chúa Bajrakitiyabh, người được Thủ tướng Anutin Charnvirakul ca ngợi là "công chúa có lòng nhân ái vô biên".

Ông Anutin kêu gọi người dân Thái Lan bày tỏ lòng thương tiếc với Công chúa Bajrakitiyabh bằng cách lan tỏa lòng tốt, sự khoan dung với mọi người xung quanh, luôn giúp đỡ người khó khăn và đóng góp cho lợi ích chung của xã hội.

"Đây là những giá trị mà Công chúa đã gìn giữ và thực hiện trong suốt cuộc đời. Chúng ta cần noi theo, xem đó là cách chia sẻ cùng Quốc vương và toàn thể thành viên hoàng gia trong thời khắc đau đớn này", Thủ tướng Thái Lan phát biểu trên truyền hình quốc gia.

Công chúa Bajrakitiyabh là con cả trong số 7 người con của Vua Maha Vajiralongkorn, cũng là người con duy nhất của ông với người vợ đầu tiên, Công chúa Soamsawali.

Bà được truyền thông Thái Lan nhận định là một trong những thành viên nổi bật nhất của Hoàng gia với nền tảng học vấn xuất sắc, sự nghiệp nhiều thành tựu và các hoạt động xã hội có ảnh hưởng trong nhiều lĩnh vực.

Sinh ngày 7/12/1978 tại Bangkok, Công chúa Bajrakitiyabha theo học tại trường Rajini trước khi sang Anh học tại Heathfield. Sau khi trở về Thái Lan hoàn thành chương trình trung học tại trường Chitralada, bà theo học ngành luật tại Đại học Thammasat. Bà cũng có bằng cử nhân khoa học chính trị của Đại học Sukhothai Thammathirat với thành tích xuất sắc.

Con đường học thuật của Công chúa tiếp tục được bồi đắp tại Mỹ. Bà nhận bằng thạc sĩ và tiến sĩ luật tại Đại học Cornell, một trong những trường danh tiếng nhất. Năm 2004, bà trở thành luật sư được cấp chứng chỉ hành nghề của Hiệp hội Luật sư Thái Lan.

Không giống nhiều thành viên hoàng gia chỉ đảm nhiệm vai trò nghi lễ, Công chúa Bajrakitiyabha xây dựng sự nghiệp trong ngành tư pháp.

Sau khi trở về nước, bà được nhận vào làm tại Văn phòng Bộ trưởng Tư pháp Thái Lan, lần lượt giữ các vị trí trợ lý công tố viên, công tố viên trưởng cấp tỉnh và công tố viên chuyên nghiệp. Kiến thức chuyên môn cùng kinh nghiệm thực tiễn giúp bà được truyền thông và giới pháp lý Thái Lan gọi là "Công chúa của ngành luật".

Trong thời gian làm việc tại hệ thống tư pháp, bà đặc biệt quan tâm đến quyền lợi của phụ nữ và trẻ em trong trại giam. Năm 2006, bà khởi xướng dự án Kamlangjai hỗ trợ nữ tù nhân, phụ nữ mang thai trong trại giam và trẻ em sống cùng mẹ đang thi hành án. Chương trình cung cấp nhu yếu phẩm, dịch vụ y tế, hỗ trợ tâm lý và đào tạo nghề nhằm giúp những người yếu thế tái hòa nhập xã hội.

Từ thành công của dự án này, bà tiếp tục phát triển sáng kiến nâng cao chất lượng cuộc sống cho nữ phạm nhân, hướng tới cải thiện điều kiện giam giữ và bảo vệ quyền của phụ nữ trong hệ thống hình sự.

Nỗ lực của bà được cộng đồng quốc tế ghi nhận và góp phần thúc đẩy Liên Hợp Quốc thông qua Bộ quy tắc Bangkok năm 2010 về đối xử với nữ tù nhân và các biện pháp không giam giữ đối với phụ nữ phạm tội.

Năm 2012, bà được bổ nhiệm làm đại sứ Thái Lan tại Ủy ban Liên Hợp Quốc về Phòng chống Tội phạm và Tư pháp Hình sự ở Vienna, Áo. Bà sau đó giữ chức đại sứ tại Áo, Slovakia và Slovenia trước khi quay về làm việc trong ngành tư pháp Thái Lan.

Công chúa Bajrakitiyabha còn tích cực tham gia công tác xã hội. Bà là chủ tịch Quỹ Tình nguyện viên Bằng hữu thuộc Hội Chữ thập đỏ Thái Lan, chuyên hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai. Bà cũng thành lập quỹ hướng nghiệp, đào tạo kỹ năng và hỗ trợ người có hoàn cảnh khó khăn, hướng đến những người từng lĩnh án tù cần tái hòa nhập xã hội.

Trong lĩnh vực giáo dục, bà bảo trợ Quỹ học bổng Bajrakitiyabha dành cho sinh viên luật xuất sắc muốn theo học chương trình thạc sĩ luật tại Trường Luật Cornell ở Mỹ. Mục tiêu của chương trình là đào tạo những chuyên gia pháp lý có thể đóng góp cho sự phát triển của Thái Lan trong tương lai.

Nhờ những đóng góp nổi bật, Công chúa Bajrakitiyabha được nhiều tổ chức quốc tế ghi nhận. Quỹ Phát triển Phụ nữ Liên Hợp Quốc bổ nhiệm bà làm đại sứ thiện chí trong các nỗ lực chống bạo lực đối với phụ nữ và thúc đẩy pháp quyền tại Đông Nam Á. Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm cũng trao tặng bà huân chương ghi nhận những đóng góp trong lĩnh vực tư pháp quốc tế.

Trong nhiều năm, giới quan sát từng xem Công chúa Bajrakitiyabha là một trong những gương mặt đặc biệt trong Hoàng gia Thái Lan. Dù chưa bao giờ được chính thức xác nhận là người kế vị, bà thường được nhắc đến như một thành viên hoàng gia có đủ năng lực lẫn uy tín để đảm nhận những trọng trách lớn.

Biến cố xảy ra vào tháng 12/2022, khi Công chúa đang tham gia huấn luyện chó nghiệp vụ tại tỉnh Nakhon Ratchasima để chuẩn bị cho một đợt triển lãm của quân đội thì bất ngờ ngã quỵ. Bà được sơ cứu tại bệnh viện địa phương trước khi được trực thăng y tế chuyển về Bệnh viện Vua Chulalongkorn ở Bangkok.

Hoàng gia Thái Lan cho biết nguyên nhân khiến Công chúa đột quỵ là do chứng rối loạn nhịp tim nghiêm trọng. Các bác sĩ xác định tình trạng này là biến chứng nguy hiểm của việc bà bị nhiễm khuẩn Mycoplasma, một loại vi khuẩn thường gây viêm đường hô hấp.

Sau cơn đột quỵ, Công chúa rơi vào trạng thái hôn mê sâu. Các cơ quan nội tạng quan trọng như tim, phổi và thận của bà không thể tự hoạt động bình thường mà phải duy trì hoàn toàn bằng hệ thống thiết bị y tế hỗ trợ sinh tồn và thuốc men.

Vua Vajiralongkorn, 73 tuổi, chưa chỉ định người thừa kế. Theo truyền thống, người kế vị thường là nam giới, dù hiến pháp sửa đổi năm 1974 cho phép phụ nữ lên ngôi.

Truyền thông Thái Lan cho hay chính phủ nước này đã quyết định tổ chức quốc tang 15 ngày để tưởng niệm Công chúa Bajrakitiyabha, đồng thời yêu cầu các cơ quan nhà nước và trường học trên cả nước treo cờ rủ.

Thanh Danh (Theo Bangkok Post, Nation, Guardian. Khaosod)

Nguồn: VnExpress.net