Người lao động trực điện thoại sau giờ làm việc, tính tiền thế nào?

Tôi muốn hỏi, đối với khoảng thời gian trực điện thoại ngoài giờ này thì công ty có trách nhiệm trả tiền lương hoặc phụ cấp như thế nào theo quy định của pháp luật? Trường hợp chỉ trực chờ nhưng không phát sinh công việc, hoặc có phát sinh cuộc gọi, tin nhắn và phải xử lý công việc thực tế thì cách tính tiền lương có khác nhau hay không?

Tôi rất mong được giải đáp để hiểu rõ quyền lợi của mình cũng như của những đồng nghiệp đang trong cùng hoàn cảnh.

Độc giả Lam Phương

Luật sư tư vấn:

Tùy thuộc vào cách thức tổ chức trực điện thoại ngoài giờ làm việc, mức độ ràng buộc đối với người lao động, thời gian trực cũng như tính chất công việc phải thực hiện, công ty có thể áp dụng chế độ trả lương hoặc phụ cấp phù hợp nhằm bảo đảm quyền lợi của người lao động và đáp ứng nhu cầu hoạt động của doanh nghiệp.

Ví dụ 1: Trường hợp công ty phân công người lao động trực điện thoại sau giờ làm việc (2 tiếng mỗi ngày) và yêu cầu phải luôn giữ điện thoại trong tình trạng sẵn sàng, khi khách hàng hoặc đối tác liên hệ thì phải nghe máy, phản hồi và xử lý công việc kịp thời. Trong trường hợp này, người lao động thực chất đang sử dụng thời gian ngoài giờ làm việc để thực hiện nhiệm vụ theo yêu cầu của công ty. Do đó, thời gian trực điện thoại này có thể được xem là thời gian làm thêm giờ và công ty phải trả lương làm thêm giờ theo quy định tại Điều 98 Bộ luật Lao động năm 2019. Cụ thể như sau:

1. Người lao động làm thêm giờ được trả lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả theo công việc đang làm như sau:

- Vào ngày thường, ít nhất bằng 150%;

- Vào ngày nghỉ hàng tuần, ít nhất bằng 200%;

- Vào ngày nghỉ lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương, ít nhất bằng 300% chưa kể tiền lương ngày lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương đối với người lao động hưởng lương ngày.

2. Người lao động làm việc vào ban đêm thì được trả thêm ít nhất bằng 30% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả theo công việc của ngày làm việc bình thường.

3. Người lao động làm thêm giờ vào ban đêm thì ngoài việc trả lương theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 nêu trên, người lao động còn được trả thêm 20% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc làm vào ban ngày của ngày làm việc bình thường hoặc của ngày nghỉ hàng tuần hoặc của ngày nghỉ lễ, tết.

Ví dụ 2: Trường hợp công ty không yêu cầu người lao động phải thường xuyên xử lý công việc như nêu tại Ví dụ 1, mà chỉ đề nghị mang theo điện thoại để duy trì liên lạc ngoài giờ làm việc. Khi phát sinh cuộc gọi từ khách hàng hoặc đối tác thì người lao động tiếp nhận thông tin, có thể giải quyết ngay nếu nội dung đơn giản hoặc ghi nhận và hẹn xử lý vào thời gian làm việc tiếp theo nếu vấn đề phức tạp. Đồng thời, tần suất phát sinh công việc rất ít, chẳng hạn cả ngày chỉ có một cuộc gọi hoặc vài ngày mới có một cuộc gọi.

Đối với trường hợp này, khó có cơ sở để xác định toàn bộ thời gian trực điện thoại là thời gian làm thêm giờ. Vì vậy, công ty không nhất thiết phải trả lương làm thêm giờ cho toàn bộ khoảng thời gian người lao động mang theo điện thoại.

Tuy nhiên, việc người lao động phải duy trì liên lạc và luôn trong trạng thái sẵn sàng tiếp nhận thông tin ngoài giờ làm việc vẫn là một sự ràng buộc nhất định đối với thời gian nghỉ ngơi cá nhân. Do đó, để bảo đảm hài hòa quyền và lợi ích của các bên, công ty có thể xem xét chi trả phụ cấp trực điện thoại với mức phù hợp dựa trên thời gian trực, tần suất phát sinh công việc và đặc thù của từng vị trí công việc. Đây cũng là phương án đang được nhiều doanh nghiệp áp dụng trên thực tế nhằm ghi nhận sự đóng góp của người lao động trong thời gian ngoài giờ làm việc.

Lưu ý: Thực tế, tại một số công ty, đối với vị trí nhân viên kinh doanh (sale) thì công ty phân công trực điện thoại ngoài giờ làm việc nhưng không trả lương tiền trực điện thoại một cách cố định cho nhân viên. Thay vào đó, công ty sẽ trả hoa hồng nếu nhân viên bán được hàng trong thời gian trực điện thoại. Như vậy, sẽ tạo động lực cho nhân viên kinh doanh bán hàng trong thời gian trực điện thoại nhằm gia tăng thu nhập, còn công ty có thể tăng doanh số trong thời gian người lao động trực điện thoại ngoài giờ làm hành chính.

Luật sư Phạm Thanh Hữu
Đoàn luật sư TP HCM

Nguồn: VnExpress.net