Đức - Pháp hủy dự án cùng phát triển tiêm kích thế hệ 6

"Thủ tướng Friedrich Merz và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã đạt đồng thuận rằng các doanh nghiệp hai nước sẽ không thể tìm được tiếng nói chung để cùng chế tạo chiến đấu cơ", quan chức chính phủ Đức cho biết hôm 8/6.

Phát biểu đề cập dự án Hệ thống Chiến đấu Trên không Tương lai (FCAS), được khởi động từ năm 2017 nhằm thay thế tiêm kích Rafale của Pháp cùng chiến đấu cơ Typhoon trong biên chế Đức và Tây Ban Nha. Kế hoạch từng được xem là phép thử quan trọng cho nỗ lực hợp tác quốc phòng của châu Âu, giữa lúc quan hệ với Mỹ ngày càng rạn nứt.

Một quan chức giấu tên tại Điện Elysee sau đó xác nhận thông tin, cho hay Tổng thống Macron và Thủ tướng Merz "đã thảo luận kỹ lưỡng và thường xuyên" về những biện pháp nhằm thúc đẩy dự án, song cả hai lãnh đạo đều bày tỏ tiếc nuối khi các đối tác công nghiệp không thể đạt thỏa thuận để tiếp tục kế hoạch.

Dù vậy, quan chức chính phủ Đức cho hay những phần khác thuộc dự án vẫn sẽ được thực hiện. "Cốt lõi thực sự của FCAS sẽ tiếp tục được duy trì", ông cho biết, mô tả dự án này như "hệ thần kinh kết nối chiến đấu cơ, máy bay không người lái (UAV) và các thành phần khác thành một thể thống nhất".

FCAS được khởi xướng nhằm tăng cường năng lực tự chủ về quốc phòng của châu Âu, trong bối cảnh căng thẳng gia tăng sau khi Nga phát động chiến dịch tại Ukraine và quan hệ với Mỹ ngày càng rạn nứt. Giới quan sát ước tính các nước sẽ tiêu tốn khoảng 118 tỷ USD để phát triển mẫu tiêm kích mới và công nghệ đi kèm trong dự án. Phi cơ dự kiến đi vào hoạt động từ năm 2040.

Pháp, Đức, Tây Ban Nha muốn đẩy nhanh tiến độ do phải chịu áp lực cạnh tranh từ Chương trình Tác chiến Trên không Toàn cầu (GCAP), dự án hợp tác giữa Anh, Italy và Nhật Bản nhằm phát triển tiêm kích thế hệ 6. Mẫu phi cơ này được đặt mục tiêu đưa vào biên chế từ năm 2035.

Thủ tướng Merz và Tổng thống Macron đều từng khẳng định quyết tâm thúc đẩy FCAS thành công. Lãnh đạo Đức đầu năm tuyên bố sẽ "làm hết sức mình và đấu tranh đến phút cuối cùng để đưa các dự án chung của châu Âu đi vào hoạt động, trên hết là dự án giữa Đức và Pháp".

Phát biểu hồi tháng 4 sau các cuộc hội đàm với Thủ tướng Merz, Tổng thống Macron phủ nhận dự án đã bị khai tử. "Chúng ta đang tiếp tục tiến về phía trước. Chưa bao giờ châu Âu cần tinh thần đoàn kết, nền độc lập tự chủ và chủ quyền lớn hơn bây giờ", ông nói.

Tuy nhiên, bất đồng về quyền điều hành giữa Dassault và Airbus vẫn khiến dự án bị đình trệ, không thể chuyển sang giai đoạn kế tiếp. Những nỗ lực vớt vát vào phút chót nhằm cứu vãn chương trình đều đã thất bại.

Vũ Hoàng (Theo AFP)

Nguồn: VnExpress.net